به گزارش عمارفیلم، علی اکبری، کارگردان مستند «من جلال آل احمد هستم» درباره ایده اولیه ساخت این اثر گفت:«ایده ساخت این مستند از علاقه شخصی به بررسی زندگی و شخصیت جلال آل احمد شکل گرفت. جرقه نخست این پروژه در سالهای اولیه جوانی خودم زده شد؛ زمانی که مطالعه آثار جلال بهویژه نثر شاخص و دیدگاههای اجتماعی او توجه من را به خود جلب کرد. ویژگیهای چندوجهی شخصیت جلال سبب شد که این علاقه به پژوهش عمیقتر و منجر به شکلگیری طرح اولیه مستند شود. در فرآیند تحقیق، مشخص شد که با وجود گذشت بیش از شصت سال از درگذشت جلال آلاحمد، همچنان درباره او دیدگاههای متضاد و بحثبرانگیز وجود دارد. گروهی از علاقهمندان و پژوهشگران نسبت به جلال ارادت و نگاه مثبت دارند اما در مقابل، منتقدانی نیز او را به شدت زیر سوال میبرند. یکی از نقاط مبهم و جذاب زندگی جلال، مسئله مرگ مشکوک او است؛ موضوعی که بهعنوان محور اصلی مستند انتخاب شد تا از خلال بررسی آن، جنبههای کمتر شناختهشده زندگی و تفکر او بازخوانی شود.»
کارگردان «من جلال آل احمد هستم» درباره این مستند توضیح داد:«تمرکز اصلی مستند بر چند سال پایانی زندگی جلال آل احمد است؛ دورهای که با حضور فعال او در عرصههای اجتماعی و سیاسی همراه بود و او را به یکی از چهرههای برجسته روشنفکری زمان خود بدل کرد. هدف از تولید اثر، ریشهیابی شرایط اجتماعی و سیاسی آن دوران و تحلیل مناسبات فکری جلال در مواجهه با جریانهای مختلف فرهنگی و دینی است. در این مستند، جلال نه تنها بهعنوان نویسندهای ادبی، بلکه به عنوان یک کنشگر اجتماعی و روشنفکر دغدغهمند بررسی میشود. مخاطب با وجوه گوناگون شخصیت او، از ارتباط با روحانیت و روشنفکران غیردینی گرفته تا سفرهای خارجی او، از نقد غربزدگی تا ارتباطات سیاسی و اجتماعی گسترده آشنا میشود. مجموعه این تضادها و تعاملات، تصویری چندلایه از ذهن و مسیر فکری جلال ارائه میدهد.»
او افزود:« یکی از نقاط قوت مستند، استفاده از اسناد تاریخی منتشرنشده و نیز بهرهگیری از بازسازیهای انیمیشنی بود؛ چراکه از جلال آل احمد فیلمهای آرشیوی محدودی وجود دارد. این تلفیق میان روایت مستند و انیمیشن فضای بصری جذابی ایجاد کرد و مورد توجه بسیاری از مخاطبان قرار گرفت. چنین ترکیبی در آثار پیشین وجود نداشت و رویکردی تازه در روایت اینگونه مستندهای تاریخی بهشمار میرفت.»
کارگردان «من جلال آل احمد هستم» درباره هدف از ساخت این مستند توضیح داد:«هدف این مستند فراتر از روایت یک زندگینامه صرف است و تلاشی برای کندوکاو در سیر فکری و کنشگری اجتماعی جلال آلاحمد به عنوان یکی از روشنفکران اثرگذار دوره معاصر محسوب میشود. اثر با قرار دادن مخاطب در بستر تاریخی و اجتماعی زمانه آلاحمد، میکوشد به پرسش بنیادین درباره ماهیت اندیشه و کنش او پاسخ دهد؛ اینکه یک روشنفکر در آن دوران پرتحول، چگونه به جهان اطراف مینگریست و در برابر تناقضهای فکری و سیاسی عصر خود چه مواضعی اختیار میکرد؟ مستند با تمرکز بر مناسبات فکری و اجتماعی متنوع آلاحمد از ارتباط با روشنفکران سکولار تا تعامل با روحانیت پیشرو و بررسی کنشهای نمادین او همچون سفر به اسرائیل، مکه و کربلا، تصویری چندوجهی از روند تحول فکری و انسانی او ارائه میدهد. این مستند، مجموعه تصمیمها و تجربههای آلاحمد را نه بهصورت رخدادهایی پراکنده، بلکه همانند اجزای یک پازل معنادار بازنمایی میکند که در مجموع، فهمی ژرف از جهانبینی و تعهد اجتماعی یک روشنفکر ایرانی به مخاطب میدهد. رویکرد مستند نه در مقام دفاع از جلال و نه در جهت تخریب او بلکه بیطرف و مبتنی بر اسناد است. هدف، بازگشایی گرههای تاریخی و روایی پیرامون شخصیت و اندیشه آلاحمد و طرح دیدگاههای متفاوت درباره او است. برای حفظ توازن، نظرات موافقان و مخالفان در کنار هم مطرح شدهاند، از جمله روایتهای مختلف درباره درگذشت مشکوک او که از منظر دو شاهد نزدیک او بازگو میشود. این تقابل دیدگاهها، هسته اصلی درام و بنیان پژوهشی مستند را شکل میدهد.»
اکبری درباره جامعه هدف این مستند بیان کرد:«این مستند میتواند برای پژوهشگران و علاقهمندان حوزههای اجتماعی، سیاسی و فرهنگی جذاب باشد؛ زیرا جلال آل احمد شخصیتی است که هم در حوزه کنشگری اجتماعی فعال بوده و هم در عرصه فرهنگ و اندیشه اثرگذار است. همچنین، برای دانشجویان و متخصصان ادبیات فارسی که خواهان شناخت چندبعدی از ادیبان و روشنفکران معاصر هستند، اثر میتواند دریچه جدیدی به شناخت این چهره ادبی اجتماعی بگشاید؛ هرچند تمرکز مستند در این بخش نه بر تحلیل سبک قلم او بلکه بر فعالیتهای فکری و اجتماعی جلال است.»
اکبری درباره دسترسی به منابع برای تولید این مستند گفت:« تیم پژوهشی مستند «من جلال آلاحمد هستم» با بهرهگیری از منابع معتبر و متنوعی به عمق اثر افزود. این منابع شامل اسناد مرکز اسناد انقلاب اسلامی، آرشیو کتابخانه ملی ایران و مرکز بررسی اسناد تاریخی بود. علاوهبر این، با انجام مصاحبههایی با نزدیکان جلال آل احمد، پژوهشگران و کارشناسان تاریخ معاصر، تلاشی برای ارائه روایتی چندوجهی صورت گرفت. دسترسی به اسناد آرشیوی منتشر نشده، نقطه قوت اصلی مستند است؛ بخشی از این مدارک برای نخستین بار از کتابخانه ملی ایران بهکار گرفته شد. تأثیرگذارترین کشف، بررسی مجموعهای از صوتهای آرشیوی پروژه تاریخ شفاهی ایران در دانشگاه هاروارد درباره آلاحمد بود که تاکنون انتشار نیافته بود و فضای تحلیلی تازهای ایجاد کرد. این دسترسی به منابع بکر، محتوای اثر را برای مخاطب تازه و جذاب ساخته است و مخاطب با یک پژوهش صرف مواجه نیست، بلکه با روایت پرکشش زندگی جلال آلاحمد و ابهامات پیرامون مرگ مشکوک او درگیر میشود.»
کارگردان این مستند درباره واکنش مخاطبان توضیح داد:«پس از اکران اولیه مستند، واکنشها به اثر دوگانه بود؛ بخشی از مخاطبان به ویژه پژوهشگران، رویکرد مستند در ثبت روایتهای اجتماعی و سیاسی جلال آلاحمد را مورد تحسین قرار دادند. با این حال، برخی نقدهای سازنده بر این نکته متمرکز بود که ابعاد ادبی زندگی این نویسنده، در مقایسه با جنبههای کنشگری او، کمتر مورد توجه قرار گرفته است. در پاسخ به این نقدها میتوان گفت هدف اصلی و محوری اثر، تمرکز بر ابعاد اجتماعی و سیاسی شخصیت آلاحمد بوده است و تحلیل جامع زندگی ادبی جلال آل احمد نیازمند پژوهش و ساخت اثری مجزا خواهد بود. با این وجود، یکی از بازخوردهای مثبت برجسته، ایجاد انگیزه برای مطالعه عمیقتر درباره آلاحمد در میان مخاطبان بود؛ بازخوردی که نشان میدهد شخصیت چندوجهی و انسانی او در این اثر، برای تماشاگران ملموستر شده است.»
اکبری درباره چالشهای ساخت این مستند بیان کرد:«در روند ساخت اثر، چالش اصلی فقدان افراد زنده از حلقه نزدیکان جلال بود. با وجود محدودیت آرشیوی، گروه پژوهش توانست با برخی از بستگان و خواهرزادههای جلال آل احمد مصاحبههای تازهای انجام دهد. تجربه تولید این مستند برای گروه سازنده بسیار ارزشمند بود و در جریان آن به اسناد و روایتهایی دست یافتند که پیشتر شناخته نشده بود. با توجه به فقدان فیلم آرشیوی از جلال آل احمد، بخش زیادی از اثر تولید و بازسازیشده است. برخی صحنهها با استفاده از انیمیشن بازآفرینی شده تا روایت چهره و موقعیتهای تاریخی حفظ شود. در طراحی صحنه، فضاهای نمادینی مانند اتاق پژوهشگر قدیمی با میز چوبی، ماشین تایپ و ضبط صوت کلاسیک دهه ۴۰ و نیز تاریکخانه عکاسی برای نمایش قابهای تصویری مرتبط با روایت مستند استفاده شده تا اثر جنبه بصری پویا و جذاب داشته باشد.»
علی اکبری، کارگردان مستند «من جلال آل احمد هستم» در پایان گفت:«هدف اصلی از شرکت در این جشنوارهها آگاهسازی عمومی و گسترش تماشای اثر بوده است زیرا هرچه تعداد مخاطبان بیشتر شود، هدف اثر در انتقال اندیشه و طرح پرسش درباره واقعیت زندگی جلال بهتر تحقق مییابد. جشنواره مردمی فیلم عمار با گفتمان انقلابی خود میتواند کمک کند تا روایتهای مغفول و بحثبرانگیز تاریخ معاصر دوباره در فضای فرهنگی کشور مطرح شوند. چنین جشنوارههایی با تمرکز بر موضوعات اجتماعی و تاریخی، ظرفیت آن را دارند که جریان رسانهای تازهای ایجاد کرده و زمینه تبادل گفتوگو میان پژوهشگران را فراهم سازند.»
به گزارش عمارفیلم، بنابر اعلام دبیرخانه چهاردهمین جشنواره مردمی فیلم عمار، نمایش مرکزی آثار بخش مسابقه جشنواره در سینما بهمن تهران از تاریخ ۳ الی ۸ بهمنماه از ساعت ۱۰:۰۰…ادامه
به گزارش عمارفیلم، دبیرخانه شانزدهمین جشنواره مردمی فیلم عمار اسامی آثار راهیافته به بخش مسابقه «نماهنگ»، «پویانمایی»، «تولیدات تلویزیونی »، «فضای مجازی و هوش مصنوعی»، «فیلم ما» و «فیلمنامه» را…ادامه
جمعی از دستاندرکاران شانزدهمین جشنواره مردمی فیلم عمار، روز چهارشنبه 10 دیماه 1404 با حضور در منزل «شهیدان خالقیپور»، با مادر گرانقدر ایشان دیدار و طلب دعای خیر کردند.ادامه
ورود به آرشیو
