خانه » اخبار » لزوم بازخوانی اسطوره‌های تاریخی در ساخت فیلم‌های دفاع مقدس

به گزارش عمارفیلم، در این نشست اقباشاوی با تاکید به لزوم ساخت آثار درباره دفاع مقدس بیان کرد:« اکنون که سی و چند سال از جنگ تحمیلی دفاع مقدس می‌گذرد، نسل جدید به بازخوانی تاریخ پر اتفاق نیاز دارند»

دانش اقباشاوی در ابتدای این کارگاه گفت: «تلاش کردیم این فیلم متفاوت و باور پذیر باشد. جشنواره مردمی فیلم عمار محصولات کم دیده شده را به دست مخاطبینی که کمتر فرصت و شرایط دیدن فیلم‌ها را دارند می‌رساند. بصورت کلی ساختن فیلم جنگی در کل سینمای جهان، دشوارترین ژانر سینمایی بحساب می‌آید. جنگ فی نفسه اتفاق خوبی نیست. یک واقعه تلخی است که به ملت‌ها تحمیل می‌شود. آن‌هایی که در اثنای این واقعه دهشتناک که جنگی تحمیلی است، مقابله می‌کنند قابل تحسین‌اند.»

اقباشاوی درباره لزوم ساخت اثر درباره دفاع مقدس بیان کرد: «اکنون که سی و چند سال از جنگ تحمیلی دفاع مقدس می‌گذرد، نسل جدید به بازخوانی تاریخ پر اتفاق نیاز دارند. جوانان در تاریخ دفاع مقدس جوانان با مدیریت کردن آن جنگ خانمان سوزی که دشمن تا بن دندادن مسلح بود توانستن بر دشمنان پیروز شوند. در ابتدای جنگ به‌واسطه کودتایی که سه‌ماه قبل از جنگ، ساختار ارتش را تضعیف کرده بود، جوانان بدون آمادگی و با توکل به خدا و دقت در انجام عملیا‌ت‌ها توانستند ارتش عراق را در همان‌ زمان‌های ابتدایی جنگ زمین‌گیر کنند.»

او با اشاره به استفاده از تکنیک تخیل در ساخت اثر بیان کرد: «بکار بردن بیش از حد تخیل در ساخت فیلم، دستکاری اثر محسوب می‌شود. در این اثر تمام تلاشمان را کردیم که تنها ۱۵ درصد از تخیل استفاده کنیم. هنر فیلمساز این است که واقعیات را به شکل دراماتیک، نمایشی و جذاب انتخاب کند تا آن عناصری که باعث ایجاد احساس و تعلیق و هیجان در تماشاگر می‌شود داخل فیلم مهندسی بشود.»

کارگردان این مستند درباره چارچوب‌های ساخت این اثر بیان کرد: «یکی از چارچوب‌های فیلم سینمایی «اسفند» تاریخ بود؛ به عبارتی ما پاسخگوی تاریخ بودیم و در نهایت این فیلم می‌تواند یکی از منابع مهم برای دستیابی به چگونگی روند عملیات خیبر باشد. چارچوب دوم یاران و نزدیکان شهید علی هاشمی بودند تا فیلم با صحبت‌های نزدیکان شهید، مطابقت کامل داشته باشد. چارچوب سوم خود سازمان رزم سپاه بود. رازهای مگویی در این فیلم مطرح شد که نیاز به مجوز سپاه پاسداران داشت. اگرچه این چارچوب‌ها فرایند ساخت یک اثر را سخت می‌کنند اما در نهایت آن اثر کامل و قدرتمند ساخته می‌شود.»

دانش اقباشاوی درباره رویکرد ساخت فیلم «اسفند» توضیح داد: «ما در ساخت فیلم اسفند تلاش کردیم رویکردی واقع‌‌گرایانه داشته باشیم؛ یعنی تلاش کردیم فضای همان روزگار را بازسازی کنیم. در جنگ دفاع مقدس ۸ ساله به دلیل منظومه اندیشه‌ای که رزمندگان مقلدین امام خمینی (ره)، یک شیوه‌‌ زیباتر و جدیدتری در جنگ دیده می‌شود که در این فیلم به تصویر کشیده شد. در سکانسی از این فیلم، علی هاشمی در برابر پیشنهاد دو نیروی خود برای مصموم کردن آب نیروهای بعثی با برگه‌ای از استفتای امام خمینی (ره) این امر را محکوم می‌کند.ما این سند استفتای امام را انتخاب کردیم تا سربازان خمینی (ره) و سربازان بلاد دیگر را نشان دهیم.»

اقباشاوی درباره مکان‌های فیلم‌برداری و چالش‌های آن شرح داد: «۴۹ محل در استان خوزستان فیلمبرداری داشت که منجر شد کار متنوع باشد و مخاطب از دیدن اثر خسته نشود. از طرفی این تعدد موقعیت‌ها نشان دهنده نوع و شیوه مدیریت علی هاشمی هم بود اینکه او فردی در یک مکان نبود و بصورت مداوم در مکان‌های مختلف درحال فرماندهی بود. این تعدد موقعیت‌ها، هزینه‌های کار را نیز بالا می‌برد.»

اقباشاوی درباره چالش‌های دیگر ساخت این فیلم بیان کرد: «در بحث گریم افراد، گریم خیام وهارکاشانی در نقش محسن رضایی یکی از گریم‌های سخت‌ ما به جهت استفاده از پروتز بود. این فیلم ۶۸ بازیگر داشت که قبل از فیلمبردای به نقش خودشان مسلط بودند. رضا مسعودی به در نقش شهید هاشمی، به انتخاب خودش هر روز ۶:۳۰ صبح گریم می‌شد تا بقیه بازیگران اذیت نشوند. همچنین جلوه‌های ویژه میدانی و نورپردازی سختی که در هور انجام می‌شد نیز از سختی‌های ساخت این اثر بود؛ اینکه نورپردازان از شب تا صبح با جلیقه نجات، تمام هور را با ۸ قایق بطور دقیق نورپردازی می‌کردند تا صحنه برای مخاطبان باورپذیرتر باشد. شب تا صبح با جلیقه نجات و با تمرکز و دقت فیلمبرداری می‌کردند. می‌توان گفت کار ما در مقابل کارهایی که شهدا در واقعیت انجام دادند، کار سختی نبود اما در مقابل تولیدات سینمایی، کار سختی بود که پس از صد روز در کل استان خوزستان به اتمام رسید. برای باور پذیری هرچه بیشتر فیلم و مستندنما کردن اثر، از بازیگران ماهر اما کم‌شناخته شده همچون رضا مسعودی، در نقش شهید علی هاشمی، جلال باقی در نقش سردار علی ناصری و..استفاده کردیم. اگرچه از حوصله خارج می‌شد اما ما دورخوانی‌ها و تمرین‌های بسیاری انجام می‌دادیم. بازیگران کم‌شناخته شده «اسفند» بازیگران ماهری بودند و تمامی کادر تلاش کردند تا بازیگران کار خود را با کیفیت انجام دهند. ما از تمامی امکانات سینما از جمله فیلمبرداری، نورپردازی، صداپردازی، موسیقی، گریم و.. استفاده کردیم. «اسفند» ترکیب سینمای حرفه‌ای با لحنی مستندگونه‌است.»

در ادامه این کارگاه، اقباشاوی در پاسخ به سوال یکی از حضار درباره انتخاب محل‌های فیلمبرداری و دکوپاژ گفت: «دکوپاژ بدون دیدن محل فیلمبرداری تخیلی بیش نیست. ۹۵ درصد از موقعیت‌ها را قبل از فیلمبرداری دیدیم و عکاسی کردیم.‌ برخی از مکان‌ها نیاز به دکوپاژهای میلیمتری دارد و صحنه‌های اکشنی است که قابلیت انفجار دوباره‌ آن با سختی روبه‌رو است. تنها صحنه‌ای که خیلی دقیق دکوپاژ شد، صحنه ابتدایی فیلم در عملیات خیبر و در فکه جنوبی بود.دکوپاژ تولید این فیلم بر اساس واقعیت انجام شد و در نهایت با ساخت ماکت تمامی کادر تولید، متوجه روند ساخت فیلم شدند.»

اقباشاوی درباره نکته مهم‌ پیش‌تولید در ساخت فیلم بیان کرد: «یک راز در ساخت هر گونه فیلم، این است که قیمت هزینه هر یک ماه پیش تولید، معادل با یک روز فیلمبرداری است. فیلم‌هایی که در پیش تولید ساخته می‌شوند، هم از لحاظ اقتصادی و هم از لحاظ کیفیت بهتر هستند. علاوه بر این، با عنایت به ارزان‌تر شدن ابزاهای فیلمبرداری و ورود تکنولوژی و دیجیتال به عرصه فیلمسازی، توصیه می‌شود در ساخت فیلم از چند دوربین فیلمبرداری استفاده شود. از رازهای نجات دهنده صحنه‌های بزرگ، استفاده از تعدد دوربین‌ها است.»

اقباشاوی در پایان این کارگاه در پاسخ به سوال یکی دیگر از حضار درباره اینکه یک فرمانده باید روحیه جنگی داشته باشد اما شخصیت علی هاشمی به اینصورت نبود، توضیح داد: «آرام بودن شخصیت علی هاشمی کاملا مستند است. مهم‌ترین خصلتی که از افراد نزدیک این شهید می‌شنیدیم این بود که به او نمی‌آید یک فرمانده باشد. خودسازی شهید هاشمی منجر شد شخصیت او به گونه‌ای باشد که به دنبال درجه و نام و نشان نباشد. او ایثار آبرو کرد و همچون نسیمی بود که به دنبال دیده شدن نبود.»

گفتنی است فیلم داستانی بلند «اسفند» در پنجمین روز از شانزدهمین دوره جشنواره مردمی فیلم عمار اکران شد. این اثر روایتی از مدیریت و فرماندهی شهید علی هاشمی در جنگ خیبر دوران دفاع مقدس 8 ساله است.